Keadaan ahli waris, habuan dan yang menegah dari mempesakai

Bahagian Diperolehi	Bapa simati
1/6	Mempunyai anak lelaki atau cucu lelaki dari anak lelaki
1/6 dan Asabah	Mempunyai anak perempuan atau cucu perempuan dari anak lelaki
ASABAH	Tiada anak atau cucu dari anak lelaki
Tidak ada yang menghalang	–

Bahagian Diperolehi	Ibu simati
1/3	Tidak mempunyai anak atau cucu dari anak lelaki atau tiada dua atau lebih saudara seibu-sebapa atau saudara sebapa
1/6	Mempunyai anak atau cucu dari anak lelaki atau mempunyai dua atau lebih saudara seibu-sebapa atau saudara sebapa
1/3  baki	Mempunyai bapa serta suami atau isteri
Tidak ada yang menghalang	–

Bahagian Diperolehi	Suami simati
1/2	Tidak mempunyai anak atau tidak mempunyai cucu dari anak lelaki
1/4	Mempunyai anak atau mempunyai cucu dari anak lelaki
Tidak ada yang menghalang	–

Bahagian diperolehi	Isteri simati
1/4	Tiada anak atau Tiada cucu dari anak lelaki
1/8	Mempunyai anak atau Mempunyai cucu dari anak lelaki
Tidak ada yang menghalang	–

Bahagian diperolehi	Anak lelaki simati
Asabah-binafsi	Mengasabahkan anak perempuan simati. Mendapat dua habuan berbanding perempuan
Tidak ada yang menghalang	–

Bahagian Diperolehi	Anak Perempuan Simati
1/2	Hanya seorang sahaja dan tidak ada anak lelaki
2/3	2 orang anak perempuan atau lebih dan tiada anak lelaki
ASABAH BI-GHAIRIH	Mempunyai anak lelaki – mendapat separuh dari bahagian anak lelaki
Tidak ada yang menghalang	–

Bahagian diperolehi	Cucu lelaki dari anak lelaki simati
Asabah-binafsi	Mengasabahkan cucu perempuan simati. Mendapat dua habuan berbanding perempuan
Dihalang oleh	Anak lelaki

Bahagian Diperolehi	Cucu Perempuan dri Anak Lelaki Simati
1/2	Mempunyai seorang sahaja dan tiada anak
2/3	Mempunyai 2 orang atau lebih dan tiada anak
1/6	Mempunyai seorang atau lebih jika bersama-sama dengan seorang anak perempuan
ASABAH BI-GHAIRIH	Mempunyai cucu lelaki – mendapat separuh dari bahagian cucu lelaki daripada anak lelaki.
Dihalang oleh	anak lelaki atau 2 anak perempuan atau lebih

Bahagian Diperolehi	Datuk Simati
1/6	Mempunyai anak lelaki atau cucu lelaki dari anak lelaki
1/6 dan Asabah	Mempunyai anak perempuan atau cucu perempuan dari anak lelaki
ASABAH	Tiada anak atau cucu dari anak lelaki
Berbahagi sama atau 1/3	Apabila bersama adik beradik simati jika tiada ahli fardu
Berbahagi sama atau 1/6 atau 1/3 baki	Apabila bersama adik beradik simati jika ada ahli fardu
Dihalang	oleh bapa simati

Bahagian Diperolehi	Saudara Perempuan Seibu Sebapa simati
1/2	Tiada anak, cucu, bapa dan tiada waris yang menjadikannya Asabah
2/3	Dua orang atau lebih, tiada anak, cucu, bapa dan ahli yang menjadikannya Asabah
ASABAH BI-GHAIRIH	Mempunyai saudara lelaki kandung.
ASABAH MAA’-GHAIRIH	Jika si mati ada anak perempuan atau cucu perempuan dari anak lelaki
Dihalang	oleh bapa, atau anak lelaki atau cucu lelaki dari anak lelaki

Bahagian diperolehi	Saudara lelaki Seibu Sebapa simati
Asabah-binafsi	Mengasabahkan saudara perempuan simati
Musarrakah, himariyah atau hijariyah	Pada masalh seorang mati meningalkan suami, ibu atau dua nenek atau lebih, saudara seibu dan seorang atau lebih saudara lelaki seibu sebapa dengan simati atau bercampur saudara perempuan seibu sebapa.
Dihalang	oleh bapa, atau anak lelaki atau cucu lelaki dari anak lelaki

Bahagian Diperolehi	Saudara Perempuan Sebapa
1/2	Hanya seorang, tiada anak, cucu,saudara kandung, bapa DAN tiada ahli yang menjadikannya Asabah
2/3	Dua orang atau lebih dengan syarat tiada cucu lelaki, saudara kandung, bapa DAN tiada ahli yang menjadikannya Asabah
1/6	Seorang atau lebih mempunyai saudara perempuan seibu sebapa
Asabah	disebabkan oleh saudara lelaki sebapa.
Dihalang Oleh	1. Bapa 2. Dua orang atau lebih saudara perempuan kandung 3. Seorang saudara perempuan kandung dan mempunyai anak perempuan dan cucu perempuan 4. Saudara lelaki kandung

Bahagian Diperolehi	Saudara Seibu (Lelaki/Perempuan)
1/6	Hanya seorang, tiada bapa, datuk DAN tiada anak ATAU cucu dari anak lelaki
1/3	Dua atau lebih, tiada bapa, datuk DAN tiada anak ATAU cucu dari anak lelaki
Terhalang	Disebabkan adanya bapa, datuk, anak dan cucu dari anak lelaki

Bahagian diperolehi	Saudara lelaki sebapa
Asabah-binafsi	Mengasabahkan saudara perempuan simati. Mendapat dua habuan berbanding perempuan
Terhalang	Disebabkan adanya bapa, anak lelaki, cucu lelaki dari anak lelaki dan saudara lelaki seibu sebapa.

Mereka yang mengambil satu pertiga 1/3

Pertama: ibu ketika si mati tiada anak lelaki atau anak perempuan, cucu lelaki atau cucu perempuan dan berbilang-bilang saudara dua orang atau lebih sama ada lelaki atau perempuan dan sama ada seibu-sebapa atau sebapa atau seibu dan sama ada saudara Itu berhak memakan pesaka atau terdinding. Jika ada mereka itu maka ibu berhak menerima satu perenam.

Kedua: dua orang Saudara seibu atau lebih sama ada lelaki keduanya atau perempuan keduanya atau seorang lelaki dan seorang perempuan. Lelaki dan perempuan hukumnya sama yakni berbahagi sama banyak, ketika simati tiada bapa, datuk lelaki, anak lelaki atau anak perempuan, cucu lelaki atau cucu perempuan. Jika ada mereka itu, maka dua orang Saudara seibu atau lebih terdinding.

Mereka yang mengambil satu perenam 1/6

Pertama: Bapa ketika si mati ada mempunyai anak atau cucu, sama ada lelaki atau perempuan, dipanggil forok waris. Jika tiada mereka itu, maka bapa berhak makan asabah.

Kedua: ibu ketika simati ada mempunyai anak atau cucu,  sama ada mereka itu lelaki atau perempuan, atau bagi simati ada saudara yang berbilang-bilang. Jika tidak ada seperti itu maka ibu mengambil satu pertiga.

Ketiga: cucu perempuan dari anak laki-laki seorang atau lebih ketika si mati ada seorang anak perempuan sahaja. Jika simati ada mempunyi dua anak perempuan atau lebih maka cucu itu terdinding.

Keempat: Datuk lelaki ketika si mati ada mempunyai anak atau cucu dan ketika simati tiada bapa atau saudara lelaki seibu sebapa.

Kelima: saudara perempuan sebapa seorang atau lebih ketika si mati ada seorang saudara perempuan seibu sebapa. Jika ada dua orang saudara perempuan seibu sebapa atau lebih  maka saudara perempuan sebapa terhalang.

Keenam: Datuk perempuan seorang atau lebih ketika si mati tiada ibu. Jika ada ibu maka datuk perempuan terhalang sama ada datuk perempuan itu dari pihak ibu atau bapa.

Ketujuh: seorang saudara seibu sama ada lelaki atau perempuan. Jika dua orang atau lebik mereka terhak satu pertiga.

mereka yang mengambil satu perempat dipanggil rubuk

pertama suami ketika simati yakni isteri ada mempunyai anak lelaki atau perempuan cucu lelaki atau perempuan jika tiada mereka itu suami berhak satu perdua

kedua isteri seorang atau lebih ketika si mati yakni suami tiada mempunyai anak lelaki atau perempuan cucu lelaki atau perempuan jika ada mereka itu isteri mendapat satu perlapan.

mereka yang mengambil satu per lapan dipanggil Sumun

bagi seorang sahaja iaitu isteri ketika si mati yakni suami ada mempunyai anak lelaki atau perempuan cucu lelaki atau perempuan

mereka yang mengambil dua pertiga dipangil sulusani

Pertama dua orang anak perempuan atau lebih ketika si mati tiada:

1. anak lelaki yakni saudara bagi perempuan. jika seorang anak perempuan, dia mengambil satu perdua dan jika bersama anak lelaki mereka makan asabah.

Kedua dua orang cucu perempuan daripada anak lelaki atau lebih ketika si mati tiada:

1. anak laki-laki, , jika ada anak lelaki mereka terdinding
2. anak perempuan, jika ada dua anak perempuan mereka terdinding dan jika ada seorang anak perempuan mereka mengambil satu perenam.
3. cucu lelaki daripada anak laki-laki, jika bersama cucu lelaki daripada anak lelaki, mereka makan asabah.

     Peingatan Jika seorang cucu perempuan daripada anak lelaki, dia mengambil satu perdua

Ketiga dua orang Saudara perempuan seibu sebapa atau lebih ketika si mati tiada:

1. anak lelaki, jika ada, mereka terdinding.
2.  cucu lelaki dari anak lelaki, jika ada, mereka terdinding
3. bapa, jika ada, mereka terdinding
4.  anak perempuan, jika ada, mereka mengambil jalan asabah maa garai
5.  cucu perempuan, jika ada, mereka mengambil jalan asabah maa garai
6.  saudara lelaki seibu sebapa, jika ada, mereka mengambil jalan asabah bi gairi, bagi lelaki habuan dua orang perempuan. Seperti dua orang saudara perempuan dan seorang saudara lelaki maka harta di bahagi empat bagi lelaki dua habuan dan setiap saudara perempuan satu bahagian.
7.  datuk lelaki, jika ada, mereka muqasamah/berbahagi dengan datu jika itu yang menguntungkan datuk atau fardu dua pertiga jika datuk mendapat untung mengambil satu pertiga harta, ini jika tiada ahli fardu yang lain jika ada ahli fardu yang lain datu mengambil mana yang lebih menguntungkan antara meqasamah/berbahagi, satu pertiga baki atau satu perenam.

keempat dua orang Saudara perempuan sebapa atau lebih ketika si mati tiada:

1. anak lelaki, jika ada, mereka terdinding.
2.  cucu lelaki dari anak lelaki, jika ada, mereka terdinding
3. bapa, jika ada, mereka terdinding
4.  anak perempuan, jika ada, mereka mengambil jalan asabah maa garai
5.  cucu perempuan, jika ada, mereka mengambil jalan asabah maa garai
6.  saudara lelaki sebapa, jika ada, mereka mengambil jalan asabah bi gairi, bagi lelaki habuan dua orang perempuan. Seperti dua orang saudara perempuan dan seorang saudara lelaki maka harta di bahagi empat bagi lelaki dua habuan dan setiap saudara perempuan satu bahagian.
7.  datuk lelaki, jika ada, mereka muqasamah/berbahagi dengan datu jika itu yang menguntungkan datuk atau fardu dua pertiga jika datuk mendapat untung mengambil satu pertiga harta, ini jika tiada ahli fardu yang lain jika ada ahli fardu yang lain datu mengambil mana yang lebih menguntungkan antara meqasamah/berbahagi, satu pertiga baki atau satu perenam.
8.  saudara perempuan seibu sebapa, jika ada dua orang, mereka terdinding dan jika ada seorang, mereka mengambil satu perenam

Mereka yang mengambil nispu/satu per dua

mereka yang makan fardhu satu per dua disebut nispu

pertama suami si mati apabila isteri tiada mempunyai anak atau cucu dipanggil furuk Waris jika ada furuk waris suami terhak satu per empat dipangil rubuk.

Kedua seorang anak perempuan ketika si mati tiada anak lelaki jika ada anak lelaki anak perempuan itu mengambil pesaka atas jalan asabah serta anak lelaki yang mana bagi lelaki bersamaan dua orang perempuan. Contoh seorang anak lelaki dan seorang anak perempuan maka harta dibahagi tiga dua bahagian bagi anak lelaki dan satu bahagian bagi anak perempuan.

Ketiga seorang Cucu perempuan daripada anak lelaki ketika si mati tiada:

1. anak perempuan, Jika ada anak perempuan maka cucu perempuan seorang atau lebih terhak satu per enam dipangil sudus.
2. anak lelaki Jika ada anak lelaki cucu perempuan itu terdinding.
3.  cucu lelaki daripada anak lelaki. Jika ada cucu lelaki dari anak lelaki, cucu perempuan itu makan asabah serta cucu lelaki itu.

Keempat seorang saudara perempuan seibu sebapa ketika si mati tiada:

1. bapa, jika ada bapa dia terdinding.
2. saudara lelaki seibu-sebapa, jika ada dia makan asabah bersama saudara lelaki seibu sebapa.
3.  datuk lelaki, jika ada, dia terhak antara muqasama/berbahagi (yakni bagi datuk dua bahagian dan bagi dia satu bahagian) dan antara makan fardu satu per dua, ini kerana datuk apabila bersama saudara si mati sama ada saudara lelaki atau perempuan seibu sebapa atau sebapa maka datuk mengambil mana yang lebih menguntungkan antara muqasamah atau satu pertiga, jika tidak ada ahli fardu yang lain dan jika ada ahli fardu yang lain maka datuk mengambil yang mana satu yang lebih menguntungkan antara muqasamah atau satu pertiga baki atau satu perenam
4. anak lelaki, jika ada, dia dihijab yakni tidak mempesakai.
5.  cucu lelaki daripada anak lelaki, jika ada, dia dihijab yakni tidak mempesakai.
6. anak perempuan, jika ada, dia makan asabah (dinamakan asabah maa gairi)
7.  cucu perempuan daripada anak lelaki, jika ada, dia makan asabah (dinamakan asabah maa gairi)

Kelima seorang saudara perempuan sebapa ketika si mati tiada:

1. bapa, jika ada bapa dia terdinding.
2.  saudara lelaki seibu-sebapa, jika ada, dia terdinding.
3.  Datuk lelaki, jika ada, dia terhak antara muqasama/berbahagi (yakni bagi datuk dua bahagian dan bagi dia satu bahagian) dan antara makan fardu satu per dua, ini kerana datuk apabila bersama saudara si mati sama ada saudara lelaki atau perempuan seibu sebapa atau sebapa maka datuk mengambil mana yang lebih menguntungkan antara muqasamah atau satu pertiga, jika tidak ada ahli fardu yang lain dan jika ada ahli fardu yang lain maka datuk mengambil yang mana satu yang lebih menguntungkan antara muqasamah atau satu pertiga baki atau satu perenam
4.  anak lelaki atau cucu lelaki daripada anak lelaki furuk Waris, jika ada, dia terdinding
5.  saudara lelaki sebapa, jika ada, dia makan asabah serta saudara lelaki sebapa bagi lelaki dua bahagian perempuan.